Kolajen Nedir?
Kolajen, cildimiz, kas, kemik ve bağ dokumuza destek sağlayan bir proteindir. Vücudumuzdaki proteinlerin %30’unu oluşturur. Ayrıca organlarımızın yapısında, damarlarımızda da bulunur.
Kolajeni oluşturan amino asitler prolin, glisin ve hidroksiprolin'dir. Vücudumuz kolajen yapısını oluşturabilmeleri için C vitamini, çinko, bakır ve manganez'e ihtiyaç duyar.
Kolajen Ne İşe Yarar?
Kolajenin vücudumuzda yaptığı işlev, içinde bulunduğu organların yapısını oluşturmak, güç ve destek sağlamaktır. Adeta inşaatta kullanılan malzemeleri bir arada tutan harç gibi görevi görür. Cildin orta tabakasında fibroblast hücrelerinin oluşması için gerekli ortamı sağlar, organlar için koruyucu bir kaplama yapar, kan pıhtılaşmasında rol oynar, cildimize elastikiyet ve güç sağlar, cilt kalitesinin iyi olmasını sağlar.
Kolajen Tipleri Nelerdir?
Vücudumuzda toplamda 28 farklı kolajen tipi tanımlanmıştır. En çok bulunan 5 kolajen tipi şöyledir:
- Tip 1: Tüm kolajenimizin %90’ı bu tiptedir. Yoğun bir şekilde cildimizde, kemiklerde, tendon ve bağlarımızda bulunur.
- Tip 2: Kıkırdakta bulunan kolajen tipidir.
- Tip 3: Kaslarda, atardamar ve organlarda bulunur.
- Tip 4: Cildimizde bulunur.
- Tip 5: Korneada, saçta, ciltte ve plasentada bulunur.
Kolajenimizi Azaltan Şeyler Nelerdir?
- Sigara içmek
- Fazla şeker ve rafine karbonhidrat tüketmek
- Ultraviole ışınlara maruz kalmak
Kolajen Kaybını Azaltmak ve Yaşlanma Belirtilerini Yavaşlatmak İçin Neler Yapılabilir?
- UV Işınlarından Korunun: Düzenli ve gün içinde tekrarlanacak şekilde güneş koruyucu kullanın.
- Dengeli Beslenme: Sebze, kurubaklagil, tam tahıl, kuruyemiş, meyveler, deniz ürünleri, et, kümes hayvanları, yumurta tüketerek daha çok Akdeniz tipi beslenme tarzında dengeli bir beslenme.
- Sigarayı Bırakın: Sigara içmek kolajen kaybını hızlandırır.
Cilt Kolajenimizi Artırmak Dolayısıyla Cilt Kalitemizi Düzeltmek İçin Neler Yapabiliriz?
-
Cilt Altında Kontrollü Hasar Yaratan Dermokozmetik Tedaviler: Yara iyileşme yanıtını tetikleyerek yeni ve taze kolajen üretilmesini sağlayan tedaviler. Bu tedaviler:
- Radyofrekans mikroiğneleme
- Radyofrekans
- Farklı dalga boyunda ablatif veya nonablatif laser uygulamaları
- Fokuslu ultrason cihazları
- Poli-L-laktik asit (PLLA) veya kalsiyum hidroksilapatit (CaHa) gibi biyostimulan dolgular
- Cilt altı ip uygulamaları (threads)
- Retinol İçerikli Krem ve Serumların Düzenli Kullanımı: Retinol, cilt yenilenmesini destekler ve kolajen üretimini artırır.
Kolajenimizi Artıran Gıdalar Vücudumuza Kolajen Sağlar mı?
Besinlerle alınan kolajen, gastrointestinal sistemimizden bütün halinde emilmez. Sindirim sürecinde amino asit yapıtaşlarına ayrışır. Bu tarzda beslenmek direkt olarak kolajenimizi artırmaz ama yine de kolajen üretimini destekleyen hammaddelerden zengin beslenmek faydalıdır. Bunlar; C vitamini, prolin, glisin, bakır ve çinkodan zengin gıdalardır.
Kolajen Takviyeleri Gerçekten İşe Yarıyor mu?
Diyet takviyelerinin gerçekten işe yaradığını gösteren ‘randomize, kontrollü, çift kör’ şeklinde yapılan bilimsel çalışma yeterince bulunmadığı için kesin bir şey söylenemez. Yapılan bu tür bir kaç bilimsel çalışmada, kolajen peptitleri (hidrolize kolajen takviyeleri) 90 gün süreyle kullanmanın cilt nemi ve elastikiyetini iyileştirmede etkili olduğu bulunmuştur.
Kolajen besin takviyeleriyle ilgili yapılan bilimsel çalışmaların tümü, bu ürünleri üreten firmalar tarafından finanse edilmektedir. Bu da çıkar çatışmasını gösterir.
Tüm bu bilgiler ışığında, kolajen takviyelerinin etiketlerinde yazan şeyi yapıp yapmayacağı bilinmemektedir. Kolajeni gıdalar veya ek kolajen hapı gibi takviyelerle almamız, vücudumuzun kolajeni cildimize yönlendireceği anlamına gelmemektedir. Bu peptidler vücudumuzdaki tüm kolajen için kullanılır.
Herkese bol kolajenli günler!
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için doktorunuza başvurunuz.
Sevgiler,
Dr. Deniz Heppekcan